ENDÜSTRİ 5.0 BAĞLAMINDA İNSAN-MAKİNE İŞ BİRLİĞİ: ÇALIŞAN YETKİNLİKLERİNİN GÖRELİ ÖNEMİ

Author :  

Year-Number: 2026-18
Language : Türkçe
Subject : İşletme
Number of pages: 15-43
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Üretim sistemlerinde insanın rolü, Endüstri 5.0 anlayışıyla birlikte yeniden şekillenmekte ve insan-makine iş birliği giderek daha önemli hale gelmektedir. Literatürde bu iş birliği için gerekli çalışan yetkinlikleri farklı biçimlerde ele alınsa da hangisinin daha önemli olduğu konusunda henüz bir uzlaşı bulunmamaktadır. Bu çalışmada, literatürdeki bu sınırlılığın aşılmasına katkı sağlamak amacıyla uzman görüşlerine dayalı bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmada, ileri teknoloji kullanan işletmelerde görev yapan 10 insan kaynakları profesyonelinin değerlendirmeleri esas alınmıştır. BWM ile gerçekleştirilen analizler sonucunda analitik düşünme yetkinliğinin 0,2360 ağırlık değeriyle ilk sırada yer aldığı, bunu 0,2289 ile dijital okuryazarlık ve 0,1829 ile problem çözme yetkinliklerinin izlediği belirlenmiştir. Ayrıca yaratıcı düşünme yetkinliğinin 0,1481 ve sürekli öğrenme yetkinliğinin 0,1392 ağırlık değeriyle görece orta sıralarda konumlandığı, duygusal zekâ yetkinliğinin ise 0,0649 ile son sırada yer aldığı saptanmıştır. Gerçekleştirilen duyarlılık analizi, bulguların büyük ölçüde istikrarlı olduğunu göstermiştir.

Keywords

Abstract

The role of humans in production systems is being reshaped in line with the Industry 5.0 paradigm, and human-machine collaboration is becoming increasingly important. Although the competencies required for this collaboration are addressed in various ways in the literature, there is still no consensus on which ones are most important. In this study, research based on expert opinions was conducted to help overcome this limitation in the literature. The study is based on the assessments of 10 human resources professionals working in companies that utilize advanced technology. The analyses conducted using the Best-Worst Method showed that analytical thinking ranked first with a weight of 0.2360, followed by digital literacy with 0.2289 and problem-solving with 0.1829. In addition, creative thinking and continuous learning were positioned in the middle ranks with weights of 0.1481 and 0.1392, respectively, whereas emotional intelligence ranked last with 0.0649. The sensitivity analysis showed that the findings were largely stable.

Keywords


                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics