KOBİLERDE YEŞİL İMALAT VE ÇEVRESEL ETİK UYGULAMALARINA YÖNELİM: TÜRKİYE İMALAT SANAYİNDE PAYDAŞ BASKILARI, KAVRAMSAL BELİRSİZLİK VE KAYNAK YETERSİZLİKLERİ ÜZERİNE NİTEL BİR İNCELEME
Author :
Abstract
Bu çalışma, Türkiye imalat sanayinde faaliyet gösteren KOBİ’lerin yeşil imalat ve çevresel etik uygulamalarına yönelik algılarını, bu uygulamaları etkileyen paydaş baskılarını ve karşılaştıkları kaynak kısıtlarını anlamaya yönelik nitel bir araştırmadır. Çalışmada yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılmış ve içerik analizi incelenmiştir. Yedi farklı sektör KOBİ yöneticisinden elde edilen veriler sekiz ana tema altında analiz edilmiştir. Katılımcılar yeşil imalatı daha çok teknik uygulamalar ile ilişkilendirmiştir. Çevresel Etik Algısı bireysel sorumluluk, yönetmeliklere uyum ve çevre bilinci çerçevesinde şekillense de etik kavramına mesafeli yaklaşan işletmeler dikkat çekmiştir. Yeşil imalata geçişte en önemli motive edici faktörler arasında Avrupa pazarı ve yabancı müşterilerin çevresel taleplerini, artan enerji maliyetlerini düşürme ihtiyacını ve çevresel duyarlılığı göstermiştir. Yeşil imalatla ilgili paydaş baskılarında ise özellikle Avrupa menşeli müşterilerin geri dönüştürülmüş içerik oranı ve yeşil üretim sertifikaları talepleri öne çıkarken, yerel kamu kurumlarının da çöp ayrıştırma ve çevre ruhsatı gibi düzenlemelerle dolaylı baskı uyguladığı görülmüştür. Çevresel etik uygulamalarına dair baskılar ise daha sınırlıdır; müşterilerin sosyal sorumluluk raporu ya da çevre politikası gibi talepleri belirli firmalarla sınırlı kalmakta, kamu kurumlarının etkisi ise genellikle zorunlu sözleşmeler ve denetimlerle sınırlı bir çerçevede hissedilmektedir. Uygulamaların önündeki başlıca engeller ise hem yeşil imalat hem de çevresel etik alanında benzerlik göstermektedir.
Keywords
Abstract
This study is a qualitative research aimed at understanding the perceptions of SMEs operating in the Turkish manufacturing industry regarding green manufacturing and environmental ethics practices, the pressures these practices exert on processes, and the resource constraints they face. The study employed a semi-structured interview method and conducted content analysis. Data obtained from SME managers in seven different sectors were analyzed under eight main themes. Participants associated green manufacturing more with technical applications. Although Environmental Ethical Awareness is shaped within the framework of individual responsibility, compliance with regulations, and environmental awareness, businesses that take a distant approach to the concept of ethics have attracted attention. Among the most important motivating factors in the transition to green manufacturing are the European market and foreign customers' environmental demands, the need to reduce rising energy costs, and environmental sensitivity. Regarding stakeholder pressures related to green manufacturing, demands from European customers for recycled content ratios and green production certifications stand out, while local public institutions also exert indirect pressure through regulations such as waste separation and environmental permits. Pressures regarding environmental ethical practices are more limited; customer demands for social responsibility reports or environmental policies are limited to certain companies, while the influence of public institutions is generally felt within a limited framework of mandatory contracts and audits. The main obstacles to implementation are similar in both green manufacturing and environmental ethics.
