NECATİ ÇELİK’İN SÛZ-İ DİL MAKAMINDAKİ TAKSİMİNİN MAKAMSAL VE UD İCRA TEKNİĞİ AÇISINDAN ANALİZİ,
ANALYSIS OF MODE AND OUD METHOD OF NECATİ ÇELİK'S IMPROVISATION WITH OUD IN SUZIDIL MODE

Author:

Number of pages : 56-70

Abstract

Bu çalışma ile Türk müziğinin önemli ud icracılarından biri olan Necat Çelik’in icra üslubu, Sûz-i Dil makamında yaptığı taksim üzerinden değerlendirilmiştir. Makamsal analiz ile makamın ses alanı, makamın seyri ve geçkiler ele alınmıştır. Taksimin ud icra tekniği bakımından analizinde ise klavye üzerindeki pozisyonların kullanımı ile sıkça kullanılan süslemeleri içeren bir değerlendirmeyle taksim çözümlenmiştir. Yapılan analizler doğrultusunda, Çelik’in Sûz-i Dil taksimini, kız ney akordunda yaptığı görülmektedir. Çelik’in melodilerinde seri mızrap vuruşlarıyla ajiliteyi gösterdiğini, geleneksel seyir anlayışına uygun olarak özgün melodiler ürettiği, klavyede kapalı pozisyonları tercih ettiği söylenebilir. Ayrıca süslemelerinde ise glissando, vibrato, çarpma gibi teknikleri kendi icra üslubu çerçevesinde etkili bir şekilde kullandığı görülmüştür. Sûz-i Dil taksim makamı iyi tarif eden öğretici nitelikte bir taksim olmuştur.

Keywords

Abstract

The aim of this study was to analyze the oud method of Necat Çelik, one of the most important oud players of Turkish music, through his improvisation in suzidil mode. By using mode analysis, the sound field of the mode, the course of the mode and modulations were evaluated. The analysis of the improvisation in terms of the oud method included the frequently used ornaments and the use of the positions on the keyboard. The analyses show that Çelik executed the suzidil improvisation on the kiz ney accord. It can be stated that Çelik uses fast pick strokes in his melodies to show agility, produces original melodies in accordance with the traditional course approach, and prefers closed positions on the keyboard. Moreover, it was observed that he used techniques, such as glissando, vibrato, and grace note, effectively in his ornaments within the frame of his own method. Suzidil improvisation is considered to be an instructive improvisation that describes the mode well.

Keywords